Polityka planowania rodziny w szwecji


Lenkų kalbos namų darbas. Wprowadzenie. Szwecja – model rodziny. Czym zatem tłumaczyć owe stosunkowo niskie współczynniki odnoszące się do narodzin w Szwecji? Równość w Szwecji. Wiadomości wstępne o zasobach ludnościowych Szwecji i poziomie jej rozwoju ekonomicznego. Struktura wiekowa społeczeństwa Szwecji. Struktura ludności wg cech społeczno-zawodowych i wykształcenia. Migracje. Zakończenie.


Rozważania dotyczące współczesnych problemów demograficznych w Szwecji warto rozpocząć od charakteryzowania ukształtowanego tamże modelu rodziny. W przypadku tego kraju można bowiem mówić nawet o pewnej erozji tradycyjnego modelu rodziny. Wiąże się to głównie ze zmianą podejścia do instytucji małżeństwa oraz posiadania dzieci. Najogólniej: daje się wyodrębnić tutaj dwie tendencje: coraz częstszą rezygnację z małżeństwa na rzecz związku nieformalnego oraz odłożenie w czasie decyzji o posiadaniu pierwszego dziecka bądź rezygnację z posiadania potomków. Wpływa to na strukturę rodziny, w której przeważają gospodarstwa, w których brak jest dzieci w wieku 10-17 lat (tab.)

Konsekwencją tego stanu są naturalnie wciąż spadające indeksy płodności kobiet /ang. total fertility rates/ (w ostatnich latach w Szwecji zaobserwowaliśmy jego wartości spadek z 2 (1991 r.) 1,5 (2001r.) dziecka na kobietę; tak niska liczba nie gwarantuje naturalnej zastępowalności pokoleń i w długim okresie może prowadzić do depopulacji Szwecji). Jednakowoż, warto zaznaczyć, że podobne wartości kształtują się w większości krajów wysoko rozwiniętych (przykładowo średnia dla Unii Europejskiej wynosi 1,45) (tab.).

Opisany problem jest ciągle tematem wielu badań i analiz. Przykładem może być cytowany już raport ministerstwa do spraw socjalnych p.t.: Analiza narodzin – od polityki ludnościowej do społeczeństwa przyjaznego dzieciom, w którym wskazuje się na dalekosiężne konsekwencje niekorzystnej - niskiej stopy urodzeń, m.in: wysokie obciążenia finansów publicznych w przyszłości w wyniku wzrostu odsetka ludności w wieku post-produkcyjnym. Autorzy stawiają również pytania na temat szwedzkiego modelu państwa dobrobytu i szans życiowych obywateli. Zapytują bowiem, czy obserwowane zjawisko nie wskazuje na to, że państwo (mimo iż zapewnia zapewniające szeroki wachlarz różnorodnych praw, programów i pomocy socjalnej w tym zakresie) w rzeczywistości nie stwarza parom (zwłaszcza w wieku 20-29) odpowiednich warunków materialnych do założenia wielodzietnej rodziny. Jest to, w zasadzie, ważne pytanie o redefinicję założeń tradycyjnej szwedzkiej polityki dobrobytu. Wskazuje się, że społeczne funkcje państwa nie zostały w pełni efektywnie wypełnione – jak konkludują autorzy – właśnie w latach 90-tych, kiedy państwu przez długi okres nie udało uporać się z głębokim kryzysem ekonomicznym i zwalczyć wzrastającego bezrobocia. W wyniku tego generacja lat 90-tych będzie prawdopodobnie pierwszym pokoleniem w historii Szwecji, które w swoim życiu nie osiągnie wyższego standardu życia od swoich rodziców, a czynnik ten, według pewnych badań, znacznie obniża stopę urodzeń w danym społeczeństwie. Ponadto, inne badania pokazują silny statystyczny związek między decyzją młodych par do stania się rodzicami a ich postrzeganiem ogólnej sytuacji ekonomicznej kraju (zaś to subiektywne odczucie musiało być wyjątkowo niskie podczas głębokiego kryzysu ekonomicznego). Mimo niewątpliwych zalet obecnego systemu, sygnalizuje to konieczność nieco odmiennych, bardziej wielopłaszczyznowych działań niż tylko rozbudowa kolejnych instytucji pomocy socjalnej typowych dla modelu welfare state.

Zasygnalizowałem już w poprzednim rozdziale, że obecnie Szwecja musi stawić czoła problemowi starzejącego się społeczeństwa. Jak wskazują obserwacje ostatnich lat (wykres 4., aneks) oraz wiarygodne prognozy SBC dotyczące przyszłej struktury wiekowej wśród mieszkańców Królestwa (wykres 5., aneks): zjawisko to, rzeczywiście, przybiera na sile. Mówiąc obrazowo, środek ciężkości piramidy wieku, coraz bardziej przesuwa się ku „górze” – tj. starszym rocznikom ludności. Już w tej chwili Szwecja posiada największy odsetek ludzi starszych spośród krajów rozwiniętych, a sytuacja ta ulegnie jeszcze znacznemu pogorszeniu, co ilustruje tabela (tabela 3, aneks).

Polityka planowania rodziny w szwecji. (2013 m. Spalio 23 d.). http://www.mokslobaze.lt/polityka-planowania-rodziny-w-szwecji.html Peržiūrėta 2016 m. Gruodžio 06 d. 14:09